Sanayinin Kurulmasını ve Gelişmesini Etkileyen Faktörler Ders Notu
A.Ana Para
Sanayinin kuruluş aşamasındaki en önemli etken,ana paradır.Çünkü sanayi tesislerinin kurulması için gerekli araç-gereç ,makine ve işlenecek ham maddenin alınması,taşınması vb. giderleri karşılamak için paraya gereksim vardır.Ülkemizde sanayinin bazı yörelerde gelişmemesinde sermaye yetersizliği önemli rol oynamaktadır.
B.Enerji
Sanayileşmek için gerekli ikinci önle etken enerjidir.Ham maddenin mamul haline getirilmesi ve işlenebilmesi için enerji gereklidir.Petrol,elektrik,kömür,nükleer ve jeotermal kaynaklar başlıca enerji kaynaklarıdır.Ülkemizdeki bazı sanayi kollarına ait fabrikalar enerji kaynaklarının yakınına kurulmuştur.Demir-çelik fabrikaları ve termik santraller buna örnek olarak gösterilebilir.
C.İş Gücü
Sanayi tesislerinin çalışması ve üretimin artması yönünden insan gücüne ihtiyaç vardır.Bu nedenle,sanayinin kurulmasında insan gücü önemli bir etkendir.Ülkemizdeki işgücü temini yönüyle sıkıntı yaşanmamaktadır.
D.İklim
İklim koşullarının elverişsizliği nedeniyle sanayi tesislerinin birçoğu kıyı bölgelerimizde kuruluştur.Ayrıca tarım ürünlerinin yetişme koşulları iklime bağlı olduğu için ,bu tarım ürünlerini işleyen fabrikalar tarım ürünlerinin bulunduğu bölgelere kurulmuştur.
E.Ham Madde
Makinelerin işlediği,işlenmemiş ya da yarı işlenmiş maddelerin hepsine birden ham madde adı verilir.Sanayide üretim yapılabilmesi için ham maddenin olması gerekmekteki.Sanayide tarımsal ve madensel ham maddeler kullanılır.
Ülkemizde un ve unlu mamul fabrikalarının Konya,Eskişehir,Ankara,Aksaray ve Karaman gibi illerde yaygın olması,ham madde kaynakları ile ilgilidir.Yine sigara fabrikalarının Samsun,İzmir,Manisa ve Bitlis illerinde kurulması ham madde ile ilgilidir.
F.Ulaşım
Ham maddenin fabrikalara getirilmesi ve işlendikten sonra pazarlara taşınması yaygın ulaşım ağıyla mümkündür.Ulaşımın hızlı olmasının yanı sıra,ucuz olması da gerekir.Bu nedenle sanayi kuruluşları ulaşım yollarının çevresinde ki alanlarda yoğunlaşmıştır.Ülkemizdeki sanayinin batı kesimlerde yoğunlaşmasında İstanbul ve İzmir gibi illerin ulaşım olanaklarının fazla olması ve önemli limanlara sahip olmaları etkili olmuştur.
G.Pazar
Her türlü üretim amacı elde edilen ürünü satmaktır.Bu nedenle,sanayi yolu ile üretilen malların iç ve dış pazarlara düzenli ve sürekli olarak sunulması gerekir.Pazar dışındaki tüm koşullar bir araya gelse bile alıcı kitleni olmadığı bir yerde sanayinin gelişmesi olanaklı değildir.Bu nedenle pazar olanaklarının fazla olduğu yerlerde sanayi gelişme göstermiştir.
