Sevr Barış Antlaşmasının Önemi Ders Notu

•  Osmanlı Devleti yok sayılmış ve toprakları paylaşılmıştır.
• Osmanlı Devleti,tutsaklık belgesi niteliğindeki bu antlaşma ile bağımsızlık haklarından vazgeçerek İtilaf Devletleri'nin güdümüne girmiştir.
• Osmanlı yönetimi bu antlaşmayı imzalayarak Misak-ı Milli ilkesini çiğnemiş,dolayısıyla çoğunluğun görüşüne ters düşmüştür.
• Sevr'in imzalanması Anadolu'daki Milli Mücadele azmini kuvvetlendirmiştir.
• Bu antlaşmanın,Osmanlı anayasasının (Kanun-i Esasi) bir gereği olarak ,Mebuslar Meclisi tarafından onaylanmadığı için hukuki geçerliliği yoktur.
• Türk milletinin direnişi ve kararlılığı karşısında uygulanmış,ölü doğmuş ir antlaşmadır.
• Sevr Barış Antlaşması'na TBMM'in tepkisi çok sert olumuştur.Meclis bu barışı tanımladığı açıklamış,Sevr'i imzalayanlar ve onaylayanlar vatan haini sayılmıştır.

 

                                                       I.İnönü Savaşı’nın Sonuçları Ders Notları

·         TBMM’nin kurduğu düzenli ordu ilk zaferini kazanmış,düzenli ordunun önemi anlaşılmıştır.

·         Türk halkının TBMM’ye ve düzenli orduya olan güveni artmıştır.Askere alma işlemlerinin hızlanması ve askerden kaçmaların azalması bu durumun kanıtıdır.

·         Savaşın kazanılmasından ardından  Çerkez Ethem isyanı da bastırılarak,iç güvenlik sağlanmıştır.

·         TBMM,zaferden sonra İtilaf Devletleri tarafından Londra Konferansı’na davet edilmiş,Afganistan ile dostluk ve yardımlaşma ,Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşmalarını imzalamıştır.Bu durum TBMM’nin uluslar arası alanda saygınlığının  arttığını ve siyasal varlığının uluslararası alanda da tanınmaya başlandığını gösterir.

·         Zaferin ardından otoritesi güçlenen TBMM,yeni Türk Devleti ‘nin ilk anayasası olan  1921 Anayasası’nı ilan etmiştir.

·         Albay İsmet Bey generalliğe terfi etmiştir.

·         TBMM,bağımsızlığının sembolü olan İstiklal Marşı’nı kabul etmiştir.(12 Mart 1921)

 

                                                       Birinci İnönü Savaşı Ders Notu

Düzenli ordunun Çerkez Ethem ile mücadele halinde olmasından yararlanmak isteyen Yunan ordusu Anadolu içlerine doğru ilerlemeye başladı.

Yunanistan,

1.Eskişehir’i ele geçirerek ,Ankara’ya yapılacak saldırıda üs olarak kullanmayı

2.Ankara’yı ele geçirip TBMM’i dağıtmak ve milli güçleri yok etmeyi

3.Sevr Antlaşması’nı uygulanmasını sağlamayı

4.Yeni kurulan Türk ordusunu,güçlenmesine fırsat vermeden yok etmeyi

Amaçlıyordu.

Yunanlıların,6 Ocak 1921 ‘de Bursa yönünden Eskişehir’e doğru taarruza geçtikleri sırada TBMM ordusu,Çerkez Ethem  ve Demirci, Mehmet Efe ‘nin çıkardıkları ayaklanmalar ile uğraşıyordu.

Albay İsmet Bey,düşman ilerleyişinin durdurulmasına öncelik vererek Yunanlıları Eskişehir yakınlarında bulunan İnönü’de karşıladı.Türk ordusunun savunması karşısında büyük kayıplar veren Yunanlılar geri çekilmek zorunda kaldı.

 

19. ve 20.yüzyıldaki olağanüstü bilimsel başarılar,bilime olan ilgiyi büyük ölçüde arttırmıştır.Bu ilgi düşünen kişileri;neyin bilin olduğunu,neyin bilim olmadığını araştırmaya,birtakım ölçütler aramaya ve bilimi sorgulamaya yöneltmiştir.Bu da doğal olarak bilimlin ,felsefenin konusu içinde kabl edilmeye başlamasına neden olmuştur.Burada amaç ,felsefeyi birleştirmek değil bilime aykırı düşmeyen ve bilimlerle verimli etkileşim içinde bulunan bir felsefe türünü oluşturmaktır.Bu anlamda bilim felsefesi,bilimin yerini,anlamını ve kuramsal konumunu belirlemek üzere yürütülen düşünsel çalışmaların bütünüdür.

A.Ana Para

Sanayinin kuruluş aşamasındaki en önemli etken,ana paradır.Çünkü sanayi tesislerinin kurulması için gerekli araç-gereç ,makine ve işlenecek ham maddenin alınması,taşınması vb. giderleri karşılamak için paraya gereksim vardır.Ülkemizde sanayinin bazı yörelerde gelişmemesinde sermaye yetersizliği önemli rol oynamaktadır.

B.Enerji                                          

Sanayileşmek için gerekli ikinci önle etken enerjidir.Ham maddenin mamul haline getirilmesi ve işlenebilmesi için enerji gereklidir.Petrol,elektrik,kömür,nükleer ve jeotermal kaynaklar başlıca enerji kaynaklarıdır.Ülkemizdeki bazı sanayi kollarına ait fabrikalar enerji kaynaklarının yakınına kurulmuştur.Demir-çelik fabrikaları ve termik santraller buna örnek  olarak gösterilebilir.

C.İş Gücü

Sanayi tesislerinin çalışması ve üretimin artması yönünden insan gücüne ihtiyaç vardır.Bu nedenle,sanayinin kurulmasında insan gücü önemli bir etkendir.Ülkemizdeki işgücü temini yönüyle sıkıntı yaşanmamaktadır.

D.İklim

İklim koşullarının elverişsizliği nedeniyle sanayi tesislerinin birçoğu kıyı bölgelerimizde kuruluştur.Ayrıca tarım ürünlerinin  yetişme koşulları iklime bağlı olduğu için ,bu tarım ürünlerini işleyen fabrikalar tarım ürünlerinin bulunduğu bölgelere kurulmuştur.

E.Ham Madde

Makinelerin işlediği,işlenmemiş ya da yarı işlenmiş maddelerin hepsine birden ham madde  adı verilir.Sanayide üretim yapılabilmesi için ham maddenin olması gerekmekteki.Sanayide tarımsal ve madensel ham maddeler kullanılır.

Ülkemizde un ve unlu mamul fabrikalarının Konya,Eskişehir,Ankara,Aksaray ve Karaman gibi illerde yaygın olması,ham madde kaynakları ile ilgilidir.Yine sigara fabrikalarının Samsun,İzmir,Manisa ve Bitlis illerinde kurulması ham madde ile ilgilidir.

F.Ulaşım

Ham maddenin fabrikalara getirilmesi ve işlendikten sonra pazarlara taşınması yaygın ulaşım ağıyla mümkündür.Ulaşımın hızlı olmasının yanı sıra,ucuz olması da gerekir.Bu nedenle sanayi kuruluşları ulaşım yollarının çevresinde ki alanlarda yoğunlaşmıştır.Ülkemizdeki sanayinin batı kesimlerde yoğunlaşmasında İstanbul ve İzmir gibi illerin ulaşım olanaklarının fazla olması ve önemli limanlara sahip olmaları etkili olmuştur.

G.Pazar

Her türlü üretim amacı elde edilen ürünü satmaktır.Bu nedenle,sanayi yolu ile üretilen malların iç ve dış pazarlara düzenli ve sürekli olarak sunulması gerekir.Pazar dışındaki tüm koşullar bir araya gelse bile alıcı kitleni olmadığı bir yerde sanayinin gelişmesi olanaklı değildir.Bu nedenle pazar olanaklarının fazla olduğu yerlerde sanayi gelişme göstermiştir.

Kurtuluş Savaşı’nda en zor ve çetin mücadele Batı Cephesi’nde Yunanlılara karşı verilmiştir.Bu cephede kazanılan zaferler bağımsızlığının kazanılmasında en büyük rolü oynamıştır.

15 Mayıs 1919 ‘da İzmir’den başlayan Yunan işgaline karşı Batı Anadolu’da birçok cephe oluşturulmuştu.Bu cepheler Batı Cephesi adı ile birleştirilerek Yunan işgaline mücadelede tek merkezden yönetilmiştir.Düzenli ordunun kurulmasıyla Yunanlılara karşı yapılan mücadeleler giderek yoğunlaştırılmıştır.

    Cerkez Ethem Olayı

Çerkez Ethem,İzmir’in işgalinden sonra oluşturulan Kuvayı Milliye birliklerine katılarak kendisini Salihli Cephesi Komutanı ilan etti.TBMM’ye karşı başlayan ayaklanmaların bastırılmasında önemli bir rol oynadı.Özellikle Anzavur,Bolu ve Yozgat ayaklanmaları Çerkez Ethem ‘e bağlı birlikler tarafından bastırılmıştır.

Çerkez Ethem,düzenli ordunun kurulması ve emrindeki birliklerin düzenli orduya katılması kararını tekiyle karşıladı.Çünkü Çerkez Ethem,ayaklanmalara karşısında başarıları nedeniyle Kuvayı Milliye birliklerini düzenli ordunun zerinde görüyordu.

Çerkez Ethem Batı Cephesi Komutalığı’na atanan İsmet Bey’in emri altına girmek istemediğinden 27 Aralık 1920’de ayaklandı.Bu sırada henüz kuruluş aşamasında olan düzenli ordu birlikleri bir yandan da Yunanlılarla savaşmaktaydı.I.inönü Savaşı’nın kazanılmasının ardından Çerkez Ethem’in çıkardığı isyan kısa sürede bastırıldı.

Çerkez Ethem’e bağlı birliklerin bir kısmı düzenli orduya katılırken Çerkez Ethem yurdu terk etmiştir.

Güney Cephesi, İtilaf Devletleri’nin Mondros Ateşkes Anlaşması’ndan sonra bu bölgedeki toprakları işgal etmeleri üzerine açılmıştır.

Güney İlleri 1919 yılının başlarında ilk olarak İngiltere tarafından işgal edilmişti. İngilizler,daha sonra 15 Eylül 1919 ‘da yaptıkları bir anlaşma ile işgal ettikleri yerleri Fransa’ya bıraktılar.

İngilizlerin boşalttıkları güney illerine giren Fransızlar,bu bölgelerde yaşayan Ermenilerle iş birliği yaptılar.Fransızların Ermenilerle birlikte baskıcı ve saldırgan bir tutum izlemesi karşısında bölge halkı,kendi çabalarıyla Kuvayı Milliye birlikleri oluşturarak mücadeleye başlamıştır.

Güney Cephesi’nden Maraş, Urfa ,Antep ve Adana halkı kadın-erkek,genç-yaşlı hep birlikte mücadele ederek Fransa’nın Ermenilerin emellerini gerçekleştirmelerini engellemiştir.TBMM bu başarılarından dolayı Maraş’a ‘’Kahraman’’ Urfa’ya ‘’Şanlı’’,Antep’e ‘’Gazi’’ unvanlarını vermiştir.

Maraş,Urfa ve Antep ve Adana savunmaları milli bilinci uyandıran eşsiz örneklerdir.Bu kahramanca mücadeleler işgal güçlerine ve dünyaya Türklerin hür yaşamak azim ve kararında olduğunu ilan etmiştir

Bölge halkının direnişiyle baş edemeyen Fransa,TBMM ile Ankara Antlaşması’nı imzaladı ve Adana,Antep,Urfa’yı boşaltmıştır.

NOT:Kurtuluş Savaşı sırasında İtalyanlara karşı bir cephe açılmamıştır.Çünkü İtalyanlar,gizli anlaşmalara kendilerine vaat edilen İzmir ve yöresinin Yunanlılara verilmesine bir tepki olarak Kuvayı Milliye birlikleri desteklemişlerdir.Ayrıca İtalyanlar,işgal ettikleri yerleri ekonomik yönden sömürebilmek için halkla iyi geçinmeye çalışmışlardır.

İtalya,Türk halkının bağımsızlığı gerçekleştirmeye olan kararlılığını görünce,II.İnönü Savaşı’nın kazanılmasından sonra işgal ettikleri yerleri terk etmiştir(5 Temmuz 1921).

                                         Tarım İşletme Metodları(11.Sınıf Coğrafya)

İntansif(Yoğun) Tarım 

Modern tarım yöntemi olarak da bilinir.Bu metotta,birim alandan en yüksek verim elde etme amaçlanır.Bunun için sulama,gübrelem,tohum islahı ve makine kullanımı gibi verimli artıran tüm yöntemler uygulanır.Üretimde yıllar arasında çok farklılık olmaz.Elde edilen verim ve gelir fazla olur.ülkemizde MArmara,Ege ve Akdeniz ovalarında intansif tarım metodu yaygındır.

Ekstansif(Yaygın) Tarım

Tarım alanlarının geniş,nüfus yoğunluğunun fazla olmadığı ülkeler ile gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkelerde yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir.Bu metotta toprak yoğun bir şekilde işlenmez.İklim koşullarına göre verimde değişiklik olabilir.Ülkemizde iç bölgelerde tarım yaygındır.

Nadaslı(Kuru)Tarım

Bu tarıma,ilkel tarım metodu da denir.Yağışların yeterisiz olduğu ve sulama yapılmayan sahalarda uygulanır.Topraklardan iki yılda bir ürün alınır.Ürün ekilemeyen yıllarda toprak sürülerek havalndırılır.Böylece su depolanması ve mineral zenginleşmesi sağlanır.Ülkemizde Anadolu'nun iç kesimlerde ve güneydoğu kesimlerinde uygulanmaktadır.Karadeniz kıyılarında ise yağışlı iklimden dolayı nadas tarımına ihtiyaç yoktur.

Plantasyon Tarımı

Geniş tarım alanlarında tek tip ürünlerin(muz,kauçuk veya şeker kamışı)yetiştirilmesidir.Daha çok tropikal ve muson bölgelerinde uygulanır.Türkiye'de plantasyon yapılan yerler yoktur.

Sera Tarımı

Türkiye'de kışların ılık geçtiği,güneşli gün sayısıdnın fazla olduğu Akdeniz ve Ege kıyılarında yaygın olarak kullanılan tarım yöntemidir.BU yöntemde şeffaf örtülerle kapatılan alanlarda,daha çok kış ve ilkbahar mevsimlerinde vaktinden önce sebze meyve üretimi yapılır.Bu sayede ülkemizde her mevsim taze sebze ve meyve bulunabilir.

Münavebeli(Nöbetleşe) Tarım

Tarım alanlarında her yıl aynı ürünün ekilmesi yerine ,dönüşümlü olarak bir yıl buğday,diğper yıl tütün,pamuk gibi değişik ürünlerin ekilme yöntemidir.Başka bir ifade ile ürünlerin nöbetleşe ekilmesidir.Bu tarım yöntemiyle,toprağın mineral durumu dengelenir ve verimde büyük düşmeler engellenir.

                                 Bilginin Kaynağı İle İlgili Sorular

Bilginin nasıl oluştuğu ve nereden geldiği;doğuştan mı yoksa sonradan mı kazanıldığı;duyularamı yoksa akla mı dayandığı ile ilgili sorular araştırılır.Bu konuda  da yaklaşımların çok farklılık gösterdiğini söylemek mümkündür.Bilginin kaynağı ile ilgili olarak şunlardır:

Rasyonalist yaklaşım,bilginin akla dayandığını savunur.

Empirist yaklaşım,bilginin deneye dayandığını  savunur.

Pragmatist, yaklaşım, yarar sağlayan bilginin doğru olduğunu savunur.

Entülsyonist yaklaşım,doğru bilginin sezgiden kaynaklandığını savunur.

Pozitivist yaklaşım,olguya ve deneye dayanan bilginin doğru olduğunu savunur.

Fenomenolojik yaklaşım,fenomenleri dile getiren bilginin doğru olduğunu savunur.

Yukarıda öne sürülen görüşler,zihni tamamen duyulara ve algılara indirgeyenlerden,insanlarda duyulardan ve algılardan farklı ve bağımsız bir düşünme olduğunun ileri sürenler da akla da önem vermeden,duyuların da aklın da doğru bilgiyi vermede yetrsiz hatta aldatıcı olduğunu savunan düşünürler de vardır.onlar bilginin temeline insanda var olduğunu idia ettikleri üstün bir bilme yetisini koymakradırlar ki,bu yeti sezgidir.

                                       Tarımın Türkiye Ekonomisndeki Yeri

Tarımsal faaliyetler Türkiye için vazgeçilmez bir öneme sahiptir.Tarımsal faaliyetlerin ülkemiz için neden önemli olduğunu maddler halinde inceleyelim.

• 2005 yılı verilene göre milli gelirin yaklaşık %10,1'i tarım sektöründen sağlanır.
• Türkiye'deki arazinin önemli kısmı ekili-dikili alanlar ve ormanlarla kaplıdır.Buralarda çeşitli ürünler elde edilir.
• Türkiye'deki nüfusun yaklaşık arısı tarımla uğraşmaktadır.Özellikle kırsal alanda yaşayan halkımızın geçiminde tarımsal faaliyetler ilk sıradadır.
• İmalata sanayinde ,birçok iş kolunun ham maddesi tarım ürünlerinden oluşmaktadır
• Tarım ürünlerinin çok çeşitli olması ve bol üretilmesi sonucu,Türkiye dışarıdan tarım ürünü almadan kendi kendini besleyebilmektedir.
• Tarıma dayali sanayi ürünleri ihracatının toplam ihracatımızda öenmli bir yeri vardır.Tarım ürünleri  de oldukça fazla ihraç edilir.Bu yönüyle tarım,ülkemize önemli miktarda döviz girdisi sağlamaktadır.
• Tarım,iç ticaretin kaynağını oluşturu.Tarım ürünlerinin taşınması,pazarlanması gibi çok sayıda iş kolu faaliyet göstermektedir.Taşımacılık sektöründe,taşınan  malların önemli bir kısmını tarım ürünleri oluşturur.Tarım ürünlerinin işlenmesi ve satılması ile çok sayıda kişi geçimini sağlar.
• Tarımın gelişmesi ekonomiye canlılık kazandırır.Tarımın gelişmesine paralel olarak tarımla ilgili ihtiyaçları üreten sanayi kolları(gübre ve tarım araçları sanayii gibi) canlanmaktadır.

Türkiye'de tarım ürünlerinini çeşitliliği bu ürünleri kullanan farklı sanayi kollarının gelişmesini sağlamıştır.Bunun yanında tarımsal işletme sayısının fazla olması,tarımın Türkiye ekonomisinde önemli bir yer sahip olduğunun göstergesidir.